Những lời nói làm thay đổi bầu không khí
Mốc khởi đầu là ngày 7/11/2025, khi Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu trước quốc hội rằng hành động của Trung Quốc đối với Taiwan, nếu đồng thời đe dọa sự tồn vong của Nhật Bản, có thể tạo ra tình huống dẫn tới phản ứng quân sự từ Tokyo. Bà không tuyên bố Nhật Bản sẽ tham chiến trong mọi cuộc xung đột liên quan đến Taiwan. Dẫu vậy, việc công khai đề cập kịch bản nhạy cảm này khác với sự thận trọng thường thấy ở các nhà lãnh đạo tiền nhiệm. Tokyo coi phát biểu là cách giải thích phù hợp với khuôn khổ pháp luật an ninh hiện có, còn Beijing xem đó là sự vượt qua ranh giới chính trị đối với vấn đề mà họ coi là nội bộ.
Ngày 13/11, Trung Quốc yêu cầu rút lại phát biểu và cảnh báo hậu quả; tiếp đó khuyến cáo công dân hạn chế đến Nhật Bản và đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ về can thiệp quân sự. Các nhà ngoại giao gặp nhau tại Beijing ngày 18/11 nhưng không tìm được lối thoát. Đến tháng 1/2026, Takaichi giải thích rằng Nhật Bản không tự động tham gia nếu Trung Quốc và Hoa Kỳ xung đột về Taiwan, song nhấn mạnh tầm quan trọng của liên minh Nhật – Mỹ. Bà không rút phát biểu ban đầu. Hai phía vì thế tiếp tục bảo vệ những mối quan tâm khác nhau: chủ quyền theo cách nhìn của Trung Quốc và nguy cơ đe dọa an ninh theo cách nhìn của Nhật Bản.
Khi sức ép kinh tế vượt khỏi bàn ngoại giao
Hệ quả nhanh chóng chạm tới các ngành ít liên quan trực tiếp đến cuộc tranh luận tại quốc hội. Tháng 11/2025, Trung Quốc phát tín hiệu tái siết quy trình nhập khẩu hải sản Nhật Bản, chỉ vài tháng sau khi nới một phần hạn chế trước đó.

















