Cột mốc lịch sử 252 triệu hecta và lời cảnh báo từ Liên Hợp Quốc
Báo cáo mới nhất của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) công bố ngày 29 tháng 10 năm 2026 đánh dấu nỗ lực tái tạo sinh thái có quy mô tài liệu hóa lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Với 252 triệu hecta được hồi sinh trên toàn cầu, nhân loại đang chứng kiến bước chuyển mình rõ nét trong nhận thức và hành động bảo vệ môi trường sống.
Quy mô phục hồi này tương đương diện tích địa lý của những quốc gia rộng lớn hàng đầu thế giới như Argentina hay Algeria. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhấn mạnh rằng dù đây là một thành tựu đáng khích lệ, con số trên vẫn cách rất xa quỹ đạo cần thiết để ngăn chặn làn sóng tuyệt chủng và suy thoái môi trường đang đe dọa các hệ sinh thái sống còn của Trái Đất.
Báo cáo này đã ghi lại nỗ lực phục hồi thiên nhiên được tài liệu hóa lớn nhất trong lịch sử nhân loại.
Tổng diện tích thiên nhiên được ghi nhận phục hồi trên toàn cầu đạt mức kỷ lục 252 triệu hecta.
Quy mô tương đương diện tích toàn bộ lãnh thổ của đất nước Argentina hoặc Algeria.
Báo cáo phản ánh sự tham gia và cam kết của 149 quốc gia trên khắp các châu lục.
Bất đối xứng nghiêm trọng giữa đất liền và các hệ sinh thái thủy vực
Phân tích chuyên sâu trong tài liệu của Liên Hợp Quốc chỉ ra sự mất cân đối đáng báo động trong cơ cấu tái tạo thiên nhiên. Trong tổng số 252 triệu hecta được ghi nhận tại 149 quốc gia, có tới 232 triệu hecta tập trung hoàn toàn trên đất liền, trong khi nguồn nước nội địa chỉ đạt 11 triệu hecta và các vùng biển ven bờ chỉ vỏn vẹn 5,7 triệu hecta.
Sự chênh lệch này cho thấy thế giới đang tụt lại rất xa phía sau tham vọng bảo tồn các dòng sông, hồ nước ngọt và đại dương. Trớ trêu thay, chính các hệ sinh thái thủy sinh và ven biển lại là những nơi đang chịu tốc độ suy thoái, ô nhiễm và xâm lấn nhanh nhất do áp lực từ các hoạt động phát triển kinh tế ồ ạt.
Chúng ta đang tụt hậu rất xa so với tham vọng ở cả hệ sinh thái nước ngọt lẫn biển, dù đây là những nơi suy thoái nhanh nhất.
232 triệu hecta được phục hồi tập trung trên đất liền, chiếm đại đa số diện tích toàn cầu.
Chỉ có 11 triệu hecta nước nội địa và 5,7 triệu hecta hệ sinh thái biển ven bờ được can thiệp bảo tồn.
Tốc độ suy thoái tại các lưu vực nước ngọt và dải san hô ven biển đang vượt xa khả năng tái sinh.
Thách thức tăng tốc gấp ba và chìa khóa tài chính từ khu vực tư nhân
Để hoàn thành mục tiêu đầy tham vọng là phục hồi 1 tỷ hecta thiên nhiên vào năm 2030, Liên Hợp Quốc ước tính tốc độ triển khai hiện nay bắt buộc phải tăng tốc gấp ba lần. Đây là một bài toán hóc búa đối với đa số các quốc gia đang phát triển, nơi nguồn ngân sách nhà nước luôn trong tình trạng căng thẳng trước các ưu tiên an sinh và phục hồi kinh tế.
Chính vì vậy, báo cáo nhấn mạnh rằng chìa khóa quyết định nằm ở việc huy động dòng vốn tư nhân thông qua các cơ chế tín chỉ đa dạng sinh học và tài chính xanh bền vững. Nếu không có sự nhập cuộc quyết liệt từ giới doanh nghiệp và định chế tài chính, các cam kết lịch sử sẽ khó tránh khỏi nguy cơ biến thành những khẩu hiệu nằm trên giấy.
Tốc độ phục hồi phải tăng gấp ba lần và dòng vốn tư nhân phải được giải phóng mạnh mẽ mới kịp cứu vãn thiên nhiên trước năm 2030.
Thế giới bắt buộc phải tăng tốc độ phục hồi thiên nhiên lên gấp ba lần trong bốn năm tới.
Mục tiêu toàn cầu hướng tới cột mốc 1 tỷ hecta phục hồi vào năm 2030 theo cam kết quốc tế.
Huy động nguồn vốn tư nhân và thị trường tín chỉ xanh được xem là giải pháp cứu cánh cấp bách.
