Một sứ mệnh không chính thức
Ngày 3/9, tại Diễn đàn Kinh tế Pháp - Đức ở Evian, vùng Haute-Savoie, Tổng thống Emmanuel Macron đã trực tiếp, bằng lời nói, đề nghị hai lãnh đạo doanh nghiệp làm cầu nối nhằm đưa lập trường của ngành ô tô Pháp và Đức xích lại gần nhau về vấn đề ưu tiên châu Âu. Lựa chọn được đưa ra sau một phiên thảo luận bàn tròn.
Theo một nguồn tin trong ngành, đây là một sự lựa chọn mang tính không chính thức, dành cho hai nhà lãnh đạo được đánh giá là có thiện chí. Michelin là tập đoàn sản xuất lốp hàng đầu của Pháp, một nhà cung cấp quan trọng của ngành, còn BMW là một trong những biểu tượng của công nghiệp ô tô Đức. Kể từ đó, ông Menegaux và ông Peter đã nhiều lần trao đổi với nhau.
“Không chính thức, không có ủy nhiệm chính thức.” — Một nguồn tin trong ngành ô tô
Từ bữa tối ở Điện Élysée đến dự luật của Brussels
Ý tưởng áp đặt tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu cho những chiếc xe được hưởng trợ cấp hoặc ưu đãi thuế được Tổng giám đốc Valeo Christophe Périllat và Chủ tịch Forvia Michel de Rosen, hai nhà cung cấp linh kiện lớn của Pháp, đề xuất với Tổng thống trong bữa tối tại Điện Élysée ngày 13/10/2024, ngay trước thềm Triển lãm Ô tô Paris. Kể từ đó, ý tưởng này ngày càng có sức nặng và được Pháp thúc đẩy ở cấp châu Âu.
Ngày 4/3/2026, Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu Stéphane Séjourné công bố dự luật “Đạo luật Thúc đẩy Công nghiệp”. Văn bản đưa ra định nghĩa ba cấp độ về “chiếc xe châu Âu”: phải được lắp ráp trong Liên minh châu Âu, đạt ngưỡng 70% giá trị nội địa hóa ngay lập tức, và ngưỡng 50% đối với các linh kiện then chốt sau ba năm.
“Tiền của người đóng thuế trước hết phải mang lại lợi ích cho sản xuất châu Âu và việc làm ở châu Âu.” — Stéphane Séjourné
Nhà sản xuất và nhà cung cấp chia rẽ
Các nhà cung cấp linh kiện, tạo ra khoảng 75% giá trị của một chiếc xe và sử dụng trực tiếp 1,7 triệu lao động tại châu Âu theo hiệp hội CLEPA, hoan nghênh dự luật và kêu gọi giữ ngưỡng nội địa hóa cao. Họ đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ châu Á và làn sóng cắt giảm việc làm.
Ngược lại, nhiều hãng xe, đặc biệt ở Đức, lo ngại các yêu cầu nội địa hóa sẽ đẩy chi phí và giá bán lên, thu hẹp thị trường và làm xáo trộn chuỗi cung ứng gắn chặt với các đối tác ngoài EU như Anh và Thổ Nhĩ Kỳ. Một số nước thành viên như Thụy Điển và Cộng hòa Séc cũng cảnh báo chính sách “mua hàng nội địa” có thể làm nản lòng đầu tư và tổn hại năng lực cạnh tranh của EU. Thiếu sự đồng thuận giữa các doanh nghiệp, 27 nước thành viên vẫn chưa thể thống nhất về đề xuất của Ủy ban.
“Bằng cách thiết lập các ngưỡng nội địa hóa và linh kiện then chốt, Ủy ban châu Âu đang giải quyết những lo ngại của các nhà cung cấp phải đối mặt với cạnh tranh không công bằng.” — Benjamin Krieger
