Từ đối đầu sang một cuộc mặc cả năng lượng mới
Ngày 4/9, Bộ trưởng Hydrocarbon Venezuela Paula Henao nói việc Mỹ nới một số biện pháp đối với dầu mỏ, khai khoáng và hệ thống tài chính công là chưa đủ. Bà cho biết Caracas sẽ tiếp tục yêu cầu chấm dứt trừng phạt để Venezuela phát huy vai trò của một quốc gia năng lượng lớn.
Sau khi Nicolás Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ ngày 3/1, Delcy Rodríguez trở thành tổng thống lâm thời. Quan hệ Washington - Caracas sau đó chuyển từ đối đầu sang hợp tác có điều kiện. Liên Hợp Quốc tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tôn trọng luật pháp quốc tế.
Chevron, Eni và kế hoạch đưa sản lượng trở lại
Reuters ngày 2/9 cho biết Chevron, Eni và các tập đoàn khác ký thỏa thuận mở rộng dầu khí tại Venezuela. Chevron dự kiến đầu tư hơn 7 tỷ USD, hướng tới sản lượng liên quan khoảng 600.000 thùng mỗi ngày.
Eni dự kiến đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD vào mỏ Junín 5, còn GE Vernova tham gia một thỏa thuận về điện.
Henao cho biết sản lượng của các doanh nghiệp liên kết với Chevron có thể trước tiên đạt khoảng 300.000 thùng mỗi ngày và sau đó tiến tới 700.000 thùng. Venezuela hiện sản xuất khoảng 1,25 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn đáng kể so với cuối thập niên 1990.
Kế hoạch lớn hơn liên quan tới 17 mỏ dầu được cho là chứa khoảng 65 tỷ thùng trữ lượng. Việc phát triển sẽ cần vốn, công nghệ và thời gian sau nhiều năm ngành dầu thiếu đầu tư.
Dỡ bỏ trừng phạt không phải câu hỏi duy nhất
Caracas lập luận rằng trừng phạt khiến ngành dầu mỏ khó tiếp cận vốn, thiết bị, dịch vụ và thị trường quốc tế. Vì thế, Chính phủ Rodríguez coi việc dỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế là điều kiện quan trọng để Venezuela trở lại vị thế cường quốc năng lượng.
Washington lại gắn sự mở cửa với cơ chế kiểm soát. Reuters cho biết Mỹ thiết kế quyền lợi trong một liên doanh dầu mỏ mới để bảo vệ tỷ lệ sở hữu và duy trì ảnh hưởng đối với dòng tiền.
Các cấu trúc này gây tranh luận. Một số người Venezuela lo ngại về chủ quyền đối với dầu quốc gia, trong khi phía Mỹ nhấn mạnh minh bạch và thu hút vốn. Dỡ trừng phạt vì thế không tự động giải quyết câu hỏi về quản trị và phân phối lợi ích.
Thước đo cuối cùng vẫn là cuộc sống của người dân
Venezuela sở hữu nguồn dầu thuộc loại lớn nhất thế giới nhưng đã trải qua nhiều năm suy giảm kinh tế, dịch vụ công yếu và di cư quy mô lớn. Hợp tác mới vì thế cần được đánh giá không chỉ bằng sản lượng hay giá trị hợp đồng.
Đầu tư có thể tạo việc làm, phục hồi hạ tầng và tăng nguồn thu. Để lợi ích lan tới xã hội, nguồn tiền cần được quản lý minh bạch và hướng vào điện, nước, y tế, giáo dục. AP ghi nhận người Venezuela vẫn có những quan điểm khác nhau về các thỏa thuận mới và mức độ tham gia của Mỹ.
Ngành năng lượng phục hồi sẽ có ý nghĩa sâu sắc hơn nếu người dân cảm nhận được thay đổi trong đời sống. Khi đó, dầu mỏ có thể trở thành nguồn lực cho ổn định và cơ hội.















