Hai hướng đi trong cùng một thị trường ô tô
Theo dữ liệu China Passenger Car Association, gọi tắt là CPCA, được Reuters công bố ngày 12/10, doanh số xe du lịch tại China tháng 9 giảm 28,1% so với cùng kỳ năm trước, xuống 1,63 triệu chiếc. Mức giảm sâu hơn mức 23,7% của tháng 8. Đó là so sánh từng tháng với cùng tháng của năm trước, không phải mức giảm trực tiếp từ tháng 8 sang tháng 9.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu ô tô tháng 9 đạt 923.000 chiếc, tăng 73,2% so với cùng kỳ. Tốc độ này thấp hơn mức 77,5% của tháng 8, nhưng vẫn cho thấy mức tăng mạnh. Con số 923.000 là lượng xuất khẩu của một tháng; không phải tổng lượng xe xuất khẩu cả năm. Đọc đúng khoảng thời gian giúp tránh phóng đại hoặc đánh giá thấp diễn biến.
Hai chiều hướng cho thấy thị trường nước ngoài đang hỗ trợ các hãng khi nhu cầu nội địa suy yếu. Tuy nhiên, không thể chỉ cộng hai lượng xe rồi kết luận mức phục hồi chung nếu chưa kiểm tra phạm vi thống kê. Xuất khẩu và doanh số trong nước còn chịu những điều kiện khác nhau về giá, chi phí và thời điểm ghi nhận; tăng số xe chưa tự chứng minh lợi nhuận tăng tương ứng.
Xe điện tăng vai trò nhưng không đứng ngoài sức ép
Doanh số nội địa của xe thuần điện và hybrid sạc ngoài giảm 16,7% so với cùng kỳ, còn 1,08 triệu chiếc trong tháng 9, theo Reuters. Tháng 8, nhóm này giảm 10,1%.
Việc mức giảm nhẹ hơn toàn bộ thị trường cho thấy nhóm xe này có diễn biến tương đối tốt hơn, nhưng vẫn là suy giảm về số lượng so với một năm trước.
Xuất khẩu của cùng nhóm tăng 163,5% so với cùng kỳ, nhanh hơn mức 154,7% tháng 8. Đây là tốc độ tăng, không phải tỷ trọng nhóm xe trong toàn bộ xuất khẩu. Khi một phân khúc tăng từ nền so sánh thấp, tỷ lệ có thể rất lớn; để đánh giá đầy đủ còn cần lượng xe thực tế, thị trường đến và khả năng duy trì đơn hàng.
Cui Dongshu, tổng thư ký CPCA, nhận định các hạn chế đối với xuất khẩu hybrid sạc ngoài khó tác động đáng kể đến tổng xuất khẩu xe năng lượng mới, do vai trò chủ đạo của xe thuần điện. Đây là đánh giá của ông về cơ cấu xuất khẩu, không phải bảo đảm mọi hãng đều ít bị ảnh hưởng. Một doanh nghiệp tập trung vào hybrid hoặc một thị trường cụ thể vẫn có thể chịu sức ép khác với toàn ngành.
Thị trường nước ngoài mở ra cơ hội và bất định
Theo Reuters, phụ trách thương mại EU Maros Sefcovic ngày 9/10 nói thỏa thuận với China có thể giảm một nửa lượng xe hybrid xuất sang khối trong bốn năm. Tuy nhiên, hạn mức cụ thể và điều kiện đối với lượng vượt hạn mức chưa được làm rõ trong bản tin. Vì vậy, không nên coi đây là việc mọi lô hàng đã bị cắt ngay một nửa.
Ngày 12/10, Bộ Thương mại China nhấn mạnh rằng sắp xếp sẽ cho phép tăng từ nền năm 2025, với hạn mức không thấp hơn các nguồn nhập khẩu khác. Những mô tả từ hai phía cần được đặt cạnh nhau; thiếu điều khoản thực thi thì chưa thể xác định chính xác tác động.
Với hãng xe, đa dạng hóa thị trường có thể giảm phụ thuộc vào một điểm đến, nhưng phát triển mạng lưới phân phối và hậu mãi đòi hỏi thời gian. Đơn hàng xuất khẩu là một bước; giữ khách hàng qua bảo dưỡng, phụ tùng và xử lý sự cố là bước tiếp theo. Năng lực ấy quan trọng với người mua ở nước ngoài, nhất là khi họ cân nhắc một thương hiệu mới.
Niềm tin người mua bắt đầu từ chất lượng thực tế
Reuters liên hệ sự suy giảm doanh số với sức chi tiêu yếu và tình trạng khó khăn kéo dài của bất động sản. Với một tài sản có chi phí lớn như ô tô, cảm nhận về thu nhập và mức độ an toàn tài chính có thể tác động quyết định mua. Nhưng dữ liệu doanh số riêng lẻ không cho phép xác định mỗi nguyên nhân đóng góp bao nhiêu vào mức giảm.
Ngày 10/10, các cơ quan quản lý China công bố dự thảo tăng giám sát thiết kế và thử nghiệm xe; Ministry of Industry and Information Technology đang lấy ý kiến đến ngày 10/11. Cần phân biệt dự thảo với quy định đã có hiệu lực. Yêu cầu kiểm chứng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường đặt ra một thước đo chất lượng bên cạnh tốc độ ra mắt.
Người mua cần chiếc xe phù hợp với đời sống thực: vận hành đáng tin cậy, sử dụng thuận tiện và được chăm sóc sau bán hàng. Với người lao động trong nhà máy hay logistics, đơn hàng ổn định cũng quan trọng hơn một nhịp tăng ngắn. Nếu các hãng vừa mở rộng thị trường vừa giữ kỷ luật chất lượng, tăng trưởng sẽ có cơ sở bền hơn; còn xuất khẩu đơn thuần chưa thay thế được sự phục hồi niềm tin trong nước.
