Một ngày xuống đường của tuổi trẻ
Từ sáng sớm 8/10, nhiều trường trung học trên khắp nước Pháp bị học sinh phong tỏa cổng. Theo Bộ Nội vụ, 71.500 người đã tham gia các cuộc tuần hành trong ngày, trong đó 24.500 người xuống đường ở Paris với điểm hẹn là quảng trường Bastille, biểu tượng lịch sử của tinh thần phản kháng Pháp.
Cuộc tuần hành ở thủ đô phần lớn diễn ra ôn hòa, chỉ có những va chạm lẻ tẻ giữa một số nhóm nhỏ người biểu tình và cảnh sát vào buổi tối. Không chỉ học sinh, nhiều giáo viên và phụ huynh cũng tham gia, biến ngày xuống đường thành tiếng nói chung của cả cộng đồng giáo dục.
Những lớp học 37 học sinh
Người biểu tình nói họ đòi thêm giáo viên và cơ sở vật chất tốt hơn. Theo họ, nhiều ngôi trường đã xuống cấp nghiêm trọng, lớp học quá đông, lạnh buốt vào mùa đông và nóng hầm hập vào mùa hè. Cô Diane Di Sciullo, 28 tuổi, giáo viên trung học tại Marseille, cho biết năm nay lớp của cô có tới 37 học sinh, và tất cả những gì các em mong muốn chỉ là được học hành tử tế trong điều kiện tử tế.
Đầu mỗi tiết học, tôi phải nhờ các em sang các lớp bên cạnh tìm ghế và bàn còn trống để có thể học được.
Tấm biển cô giương cao mang dòng chữ chua chát: “Tôi là giáo viên và học sinh giúp tôi bắt gián trong lớp”. Bên cạnh đó là những bức xúc về lịch học kéo dài từ 8 giờ sáng đến 6 giờ chiều, lượng bài tập về nhà lớn và Parcoursup, cổng tuyển sinh đại học trực tuyến bị chỉ trích là rối rắm và gây căng thẳng.
Bạo lực làm vẩn đục phong trào
Bên cạnh những đoàn tuần hành ôn hòa, ngày 8/10 cũng ghi nhận nhiều vụ việc đáng lo ngại mà Bộ Nội vụ và cảnh sát địa phương đã công bố.
- Một đồn cảnh sát tại Bordeaux bị những kẻ đốt phá tấn công.
- Một trường học ở Saint-Etienne bị lục phá.
- Một giáo viên ở Toulouse bị người biểu tình đánh.
- Tại Marseille, một giáo viên trường trung học Victor Hugo bị tấn công và đã nộp đơn khiếu nại hình sự.
Giới phê bình cho rằng phong trào đã bị các phần tử cực tả và vô chính phủ bạo lực trà trộn.
Ở chiều ngược lại, nhiều người biểu tình tố cảnh sát đàn áp quá tay: hàng trăm người đã bị bắt, hàng chục người bị thương kể từ khi phong trào bắt đầu, và ngày 7/10 chính phủ đã phải đình chỉ việc dùng lựu đạn gây choáng sau khi một thiếu niên bị mất bàn tay.
Chính phủ hứa, học sinh chưa tin
Trả lời kênh TF1, Bộ trưởng Giáo dục Edouard Geffray cho biết sẽ điều động thêm giáo viên tới những trường thiếu người, xem xét giảm tải thời khóa biểu và cải thiện Parcoursup. Thủ tướng Sebastien Lecornu cam kết đến cuối tháng 10 sẽ có những phản hồi “cụ thể, nhanh chóng và được cấp đủ ngân sách”, song chưa nêu chi tiết. Số liệu của Bộ Giáo dục cho thấy số trường bị phong tỏa đang giảm dần.
Yêu cầu của chúng tôi phải được lắng nghe. Hôm qua, ông Lecornu chỉ cho chúng tôi toàn những lời sáo rỗng.
Ryad Rani, lãnh đạo một nghiệp đoàn học sinh, khẳng định phong trào sẽ tiếp tục và không lùi bước. Các lãnh đạo học sinh kêu gọi tuần hành tiếp vào thứ Ba tuần sau, trong khi trên mạng xuất hiện lời kêu gọi một ngày biểu tình vào 17/10. Trên các biểu ngữ, một khẩu hiệu nói lên tâm trạng của thế hệ trẻ: “Quá nhỏ để được lắng nghe, đủ lớn để bị xịt hơi cay”.
Trường học trên bàn cờ bầu cử
Chỉ sáu tháng trước cuộc bầu cử tổng thống, khi ông Emmanuel Macron không thể tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, làn sóng biểu tình đã làm lộ rõ sự phân cực giữa các ứng viên hàng đầu. Bà Marine Le Pen, ứng viên cực hữu đang dẫn đầu, nhấn mạnh thiệt hại mà một số ít người biểu tình gây ra cho trường học và vạch kế hoạch cắt giảm mạnh chi tiêu công nếu đắc cử. Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên cánh tả cứng rắn cũng có cơ hội vào vòng hai, ca ngợi người biểu tình là “phi thường” và lên án bạo lực của cảnh sát.
Dư luận cũng phân hóa theo cách riêng: theo khảo sát của Elabe cho BFM TV, 72% người Pháp cho rằng yêu cầu của học sinh là chính đáng, nhưng 55% muốn các cuộc biểu tình dừng lại. Làn sóng còn lan sang nước láng giềng Bỉ, với các cuộc tuần hành ở Brussels, Ciney và Liege.
