Quốc hội Australia tri ân nghị sĩ Helen Haines sau vụ tấn công bằng ô tô, dấy lên tranh luận về bạo lực chính trị

Phát biểu trước Quốc hội, nghị sĩ độc lập Allegra Spender kể lại câu chuyện do chồng bà Haines, ông Phil Haines, chia sẻ: khi tỉnh lại sau vụ tấn công, mối bận tâm đầu tiên của bà là nhân viên của mình, cùng lời cảm ơn gửi đến lực lượng cứu hộ, y tá và những người qua đường đã giúp đỡ. Bà Haines đã phải cắt cụt cả hai chân và hiện vẫn đang điều trị tại một bệnh viện ở Melbourne trong tình trạng nghiêm trọng nhưng ổn định.

Bà Spender nói nhiều người đã nhắc đến sự cảm thông và phong thái điềm đạm của bà Haines, nhưng bà còn là một lực lượng thúc đẩy thay đổi. Bộ trưởng Nông nghiệp Julie Collins cho rằng việc nghĩ cho người khác sau tất cả những gì đã trải qua chính là bản chất của bà.

Thủ tướng Anthony Albanese đề xuất một nghị quyết bày tỏ mong muốn bà sớm hồi phục và ủng hộ gia đình bà, khi ông Phil Haines lặng lẽ theo dõi từ hàng ghế công chúng.

Chiều 19/10, bà Haines đang đứng phía sau xe của mình bên ngoài văn phòng cử tri ở Wangaratta, cách Melbourne khoảng ba giờ lái xe, thì một chiếc Toyota LandCruiser màu trắng lao tới, ép bà vào xe. Một người dân đã khống chế nghi phạm, và cảnh sát tuần tra có mặt chỉ vài giây sau đó. Những diễn biến pháp lý chính gồm:

“Cảnh sát sẽ cáo buộc rằng vụ việc có chủ đích.” — Cảnh sát bang Victoria

Thủ tướng Albanese kêu gọi không vội vàng kết luận khi cuộc điều tra còn tiếp diễn, nhưng cũng không thể làm ngơ trước sự gia tăng giận dữ đang làm méo mó và bào mòn diễn ngôn công cộng. Theo ông, nhờ tính ẩn danh và tốc độ của mạng xã hội, cơn thịnh nộ và sự hung hăng đang tăng lên không chỉ trong chính trị, mà cả với nhân viên nhà hàng, cửa hàng, trường học, bệnh viện, cảnh sát và nhân viên cứu thương.

“…sự bình thường hóa ngôn ngữ của oán hận và bạo lực.” — Anthony Albanese

Ủy viên Cảnh sát Liên bang Australia Krissy Barrett cho biết các mối đe dọa nhằm vào nghị sĩ phân bổ khá đồng đều giữa nam và nữ, nhưng với nữ chính khách thì mang tính cá nhân hơn. Bà nhận định có mối tương quan trực tiếp giữa ngôn từ mà các đối thủ chính trị dùng với nhau và sự lăng mạ, đe dọa từ công chúng. Giới phê bình từ lâu cho rằng cách các nghị sĩ nói với nhau sẽ không được chấp nhận ở bất kỳ nơi làm việc nào khác.

Lãnh đạo phe đối lập Angus Taylor không đồng tình với quan điểm cho rằng có mối liên hệ nhân quả giữa tranh luận nghị trường gay gắt và bạo lực chính trị, khẳng định tranh luận sôi nổi chưa bao giờ được phép biến thành bạo lực. Chủ tịch Hạ viện Milton Dick cho biết việc ký “cam kết văn minh” là quyết định cá nhân và khuyến khích các nghị sĩ tiếp tục thảo luận.

Hai tháng trước, bà Haines là nghị sĩ Australia đầu tiên ký cam kết do tổ chức Compassion in Politics Australia khởi xướng; khoảng sáu nghị sĩ liên bang và bang đã cam kết làm theo. Nghị sĩ độc lập Kate Chaney cho biết sẽ noi gương bà. Trong khi đó, các biện pháp kiểm tra an ninh tại tòa nhà Quốc hội ở Canberra đã được thắt chặt.