Tòa phúc thẩm Mỹ: tình trạng khẩn cấp mà Bộ Tư pháp viện dẫn để gạt 20.000 phiếu bầu ở California là do chính họ tạo ra

Sau phiên tranh tụng khẩn cấp hiếm hoi diễn ra trực tuyến hôm Chủ nhật, hai thẩm phán Mark Bennett – do ông Trump bổ nhiệm – và Gabriel Sanchez – do ông Biden bổ nhiệm – kết luận tòa phúc thẩm không có thẩm quyền ra phán quyết trước khi tòa sơ thẩm xem xét vụ việc. Thẩm phán Patrick Bumatay, cũng do ông Trump bổ nhiệm, đưa ra ý kiến phản đối. Vụ án được trả về Tòa án Quận liên bang tại California, nơi phiên điều trần diễn ra vào thứ Ba.

“Tình trạng khẩn cấp mà Hoa Kỳ viện dẫn, ít nhất một phần, là do tự tạo ra.” — Ý kiến đa số của Tòa phúc thẩm khu vực 9

Theo ý kiến đa số, một phần sự chậm trễ bắt nguồn từ việc chính phủ nộp đơn kiện muộn, chậm nhận ra rằng luật bang California điều chỉnh việc phát hành và xử lý phiếu bầu, cũng như chưa tính đến việc bang có hàng triệu cử tri và xử lý phiếu theo lịch trình tương ứng với quy mô đó.

Trong ý kiến đồng thuận riêng, ông Bennett viết rằng nếu có thẩm quyền giải quyết vụ việc lúc này, ông cũng sẽ phán quyết chống lại Bộ Tư pháp về nội dung. Theo ông, đạo luật liên bang được viện dẫn không hề tước đi quyền chính yếu của các bang trong quản lý bầu cử; California vẫn có thể, và trên thực tế phải, tự xây dựng quy trình cho các cuộc bầu cử Quốc hội.

Ông cảnh báo biện pháp chính phủ yêu cầu có thể gây khó khăn to lớn, tước quyền bầu cử của cử tri hợp lệ và đẩy toàn bộ quá trình kiểm phiếu vào nguy cơ.

Tại phiên tranh tụng, ông Bennett đặt câu hỏi vì sao tòa án phải gạt bỏ quy trình của California trong khi Hiến pháp trao quyền tổ chức bầu cử chủ yếu cho các bang và Quốc hội, chứ không phải cho nhánh hành pháp. Ông chất vấn luật sư Bộ Tư pháp Matthew Donnelly làm sao tòa có thể ban hành một lệnh hoàn toàn mâu thuẫn với luật do cơ quan lập pháp bang thông qua theo Điều khoản Bầu cử.

Thẩm phán Sanchez cho rằng lệnh mà Bộ Tư pháp đề xuất sẽ làm thay đổi quy tắc bầu cử của California ngay khi cuộc bầu cử đang diễn ra, gây nhầm lẫn rộng khắp và làm phân tán nguồn lực quản lý bầu cử. Ông đặc biệt chất vấn về cách Bộ Tư pháp và Bộ An ninh Nội địa lập ra danh sách:

Theo ông Sanchez, toàn bộ lập luận của chính phủ phụ thuộc rất lớn vào độ tin cậy của danh sách – điều mà Bộ Tư pháp chưa chứng minh được tại phiên tranh tụng.

Trong ý kiến phản đối, thẩm phán Bumatay lập luận rằng theo cả luật liên bang lẫn Hiến pháp, chính phủ liên bang phải có quyền ngăn chặn điều ông gọi là mối đe dọa tiềm tàng đối với sự toàn vẹn của bầu cử, và không gì trong lập luận của California có thể ngăn Washington can thiệp khi người nước ngoài có thể đang bỏ phiếu. Tại phiên tranh tụng, ông yêu cầu phía bang giải thích cách xác minh quốc tịch cử tri; luật sư Siegel đáp rằng việc xác minh không bất thường, nhưng cách chính phủ liên bang yêu cầu lần này thì có.

Tổng chưởng lý California Rob Bonta gọi phán quyết là bước tiến quan trọng trong nỗ lực bảo vệ quyền bầu cử của người dân và thẩm quyền tổ chức bầu cử của bang. Cuộc chiến pháp lý giờ quay về tòa sơ thẩm, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11.