Báo Mỹ: Thủ tướng Netanyahu thúc đẩy tấn công Iran trước bầu cử Israel nhưng vấp phản đối từ Tổng tham mưu trưởng

Theo New York Times, dẫn lời ba quan chức quốc phòng cấp cao và ba người khác được thông báo về sự việc, ông Netanyahu trong nhiều tuần đã tìm cách thúc đẩy một cuộc không kích mới vào Iran trước cuộc bầu cử. Tướng Eyal Zamir nêu nhiều phản đối và kết luận không có nhu cầu cấp bách phải hành động. Những ngày gần đây, theo một quan chức và một người nắm thông tin, vị tướng này còn lo ngại khi ông Netanyahu chuyển sang đề xuất một hành động khác, thấp hơn một cuộc tấn công công khai, mà ông cho là một tính toán sai lầm có thể kích động Iran tấn công Israel.

Các nguồn tin cho biết tướng Zamir không phản đối hành động chống Iran về nguyên tắc, mà phản đối thời điểm ngay trước bầu cử. Ông và Tư lệnh Không quân Omer Tischler viện dẫn sự nhạy cảm chính trị và khó khăn trong việc giải thích với công chúng. Quân đội Israel tuyên bố các quyết định tác chiến chỉ dựa trên cân nhắc an ninh và trách nhiệm của một thể chế quốc gia. Người phát ngôn của ông Netanyahu chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận.

Thông tin về bất đồng giữa Thủ tướng và quân đội, được Kênh 12 của Israel đưa đầu tiên, đã gây phẫn nộ trong nước. Ông Avigdor Liberman, cựu Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao trong các chính phủ trước của ông Netanyahu, đã nộp đơn yêu cầu Tổng chưởng lý mở cuộc điều tra xem Thủ tướng có phạm tội phản quốc hay không, cho rằng việc kéo đất nước vào chiến tranh vì sợ thua bầu cử là phản bội dân tộc.

Mối lo về động cơ chính trị không kết thúc sau ngày bỏ phiếu. Theo các nguồn tin, nếu xung đột với Iran bùng phát trở lại trong những tuần sau bầu cử, phe đối lập – trong trường hợp chiến thắng – có thể gặp khó khăn trong việc thành lập liên minh cầm quyền trong thời hạn luật định, đồng thời tạo sức ép hình thành một chính phủ đoàn kết dân tộc có sự tham gia của ông Netanyahu.

Trong những ngày cuối chiến dịch, ông Netanyahu liên tục mô tả cuộc bầu cử như một lựa chọn sống còn. Ông đăng hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra về một đám mây hình nấm trên bầu trời Tel Aviv, cảnh báo Iran là mối nguy hiện hữu. Ông cũng nói Israel nên chuẩn bị cho khả năng mất viện trợ quân sự Mỹ và có thể phải dùng tiền mã hóa để né các lệnh trừng phạt ngân hàng – phát ngôn khiến Ngân hàng Trung ương Israel hiếm hoi lên tiếng cảnh báo rằng tiền mã hóa không thể cứu nền kinh tế. Trong một cuộc phỏng vấn, ông thừa nhận phe cánh hữu có thể thất bại.

“Chiến thắng chưa nằm trong túi, nhưng cũng chưa phải là đã mất.” — Benjamin Netanyahu

Những người ủng hộ ông Netanyahu cho rằng mối đe dọa từ Iran là có thật và chỉ ông đủ kinh nghiệm để đối phó. Iran phủ nhận theo đuổi vũ khí hạt nhân nhưng nhiều lần đe dọa Israel. Phe đối lập, trong khi đó, cáo buộc Thủ tướng gieo rắc nỗi sợ để thu hút lá phiếu và chấp nhận viễn cảnh Israel bị quốc tế cô lập.

Đối thủ chính của ông Netanyahu là Gadi Eisenkot, cựu Tổng tham mưu trưởng giai đoạn 2015–2019, người đứng đầu đảng trung dung Yashar!. Ông cam kết mở cuộc điều tra về thất bại trong việc ngăn chặn cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu ngày 7/10/2023, chấm dứt sự cai trị của Hamas ở Gaza trong vòng 18 tháng và buộc các đồng minh Do Thái chính thống cực đoan của ông Netanyahu chia sẻ nghĩa vụ quân sự. Ông Eisenkot cũng cho rằng không có diễn biến nào đủ nghiêm trọng để biện minh cho một cuộc tấn công Iran ngay lập tức.

Ông Netanyahu, 77 tuổi, hiện vẫn đang hầu tòa trong các vụ án tham nhũng mà ông phủ nhận. Các cuộc thăm dò cho thấy cả hai phe đều khó giành đa số rõ ràng. Với nhiều cử tri, cuộc bầu cử ngày 27/10 không chỉ là lựa chọn người lãnh đạo, mà còn là lựa chọn về cách Israel đối diện với an ninh, dân chủ và vị thế quốc tế của mình.