Khi trái phiếu giảm giá, lợi suất lập đỉnh
Trái phiếu thường được xem là nơi trú ẩn tương đối ổn định, nhưng giá của chúng vẫn thay đổi theo nhu cầu nhà đầu tư. Khi nhiều người cùng bán những trái phiếu có lãi cố định, giá giảm khiến lợi suất tính trên giá thị trường tăng. Trong phiên 1/10/2026, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm 5,34%, cao nhất kể từ năm 2002, sau khi tăng gần 0,9 điểm phần trăm trong quý III. Đà tăng đã dịu bớt về cuối phiên; con số 5,34% là đỉnh trong phiên chứ không phải mức chốt ngày.
Tình trạng tương tự xuất hiện ở nhiều nước, dù cấu trúc kinh tế và tài khóa khác nhau. Lợi suất trái phiếu Pháp kỳ hạn 10 năm lên vùng cao nhất từ 2002, trong khi lợi suất trái phiếu Anh kỳ hạn 30 năm lần đầu chạm 6% kể từ 1998. Nhật Bản cũng chứng kiến mức lợi suất cao hiếm thấy trong nhiều thập niên. Những chuyển động đồng thời này cho thấy cú sốc không đơn thuần xuất phát từ một quốc gia hay một cuộc đấu giá trái phiếu riêng lẻ.
Giá dầu và lạm phát làm đảo lộn kỳ vọng lãi suất
Giá năng lượng leo thang trong bối cảnh căng thẳng Mỹ–Iran làm dấy lên lo ngại về một vòng tăng giá mới, từ vận chuyển đến sản xuất và tiêu dùng. Trái phiếu dài hạn đặc biệt nhạy cảm với nguy cơ sức mua của những khoản trả lãi cố định bị xói mòn. Nhà đầu tư vì thế đòi hỏi lợi suất cao hơn để bù đắp lạm phát dự kiến và bất định trong nhiều năm phía trước.
