Sonam Wangchuk và cuộc tuyệt thực đầy ẩn nghĩa
Sonam Wangchuk, kỹ sư và nhà hoạt động giáo dục hàng đầu Ấn Độ, bắt đầu cuộc tuyệt thực tại thủ đô Delhi từ ngày 28/6, chỉ uống nước muối nhằm bày tỏ sự ủng hộ đối với các cuộc biểu tình của giới trẻ đòi thay đổi căn bản hệ thống giáo dục nước này. Sau hơn ba tuần, ông đã giảm trọng lượng cơ thể trên 9kg và sức khỏe suy yếu đáng báo động dẫn đến cảnh sát phải can thiệp đưa ông vào bệnh viện hôm 18/7.
Cuộc tuyệt thực này không chỉ là hành động cá nhân mà còn nhằm ủng hộ phong trào trực tuyến mang tên Cockroach Janta Party (CJP), một nhóm biểu tình được hình thành sau khi vị thẩm phán cao cấp nhất Ấn Độ dùng từ "cockroach" để chỉ trích giới trẻ. Phong trào này gây tiếng vang lớn khi yêu cầu cải tổ giáo dục, xuất phát từ nhiều vụ bê bối như gian lận đề thi gần đây, và được xem là một trong những biểu hiện phản kháng công khai lớn nhất đối với chính phủ Thủ tướng Narendra Modi từ khi lên nắm quyền năm 2014.
Vị thế và ảnh hưởng của Sonam Wangchuk
Được biết đến rộng rãi với biệt danh "Sonam sir", ông là một nhân vật công chúng nổi bật tại khu vực Ladakh đang tranh chấp do Ấn Độ quản lý, cũng như trên toàn quốc. Công trình và hoạt động của ông được quốc tế ghi nhận, với giải Ramon Magsaysay năm 2018 - giải thưởng được ví như Nobel của châu Á.
Hình ảnh và ý tưởng của Wangchuk còn là nguồn cảm hứng cho bộ phim nổi tiếng Bollywood năm 2009 "Three Idiots". Năm 2017, ông cũng tham gia chương trình truyền hình đình đám "Kaun Banega Crorepati" cùng siêu sao Amitabh Bachchan.
Tình trạng sức khỏe ngày càng xấu của ông đã gây lo ngại trong giới ủng hộ, với nhiều lãnh đạo đối lập, nghệ sĩ Bollywood và những người hoạt động xã hội kêu gọi ông dừng tuyệt thực. Tuy nhiên, Wangchuk chỉ đồng ý chấm dứt khi chính phủ chịu trách nhiệm về các sai sót trong giáo dục, hoặc khi đại diện CJP được tiếp cận Quốc hội và nhận được cam kết từ các nghị sĩ, hoặc khi các nhà lập pháp đến thăm ông tại bệnh viện và đảm bảo vấn đề này sẽ được giải quyết.
Văn hóa tuyệt thực trong chính trị Ấn Độ và những đóng góp của Wangchuk
Tuyệt thực là một truyền thống trong chính trị Ấn Độ, gắn liền với các tôn giáo mà người dân đất nước này theo đuổi, coi nó là hình thức tự từ chối có ý nghĩa đạo đức. Ở tuổi 59, Wangchuk không xa lạ với cách thức biểu tình này khi từng thực hiện hai cuộc tuyệt thực kéo dài nhiều tuần trong năm trước để nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường khắc nghiệt ở Ladakh, nơi đang xảy ra tranh chấp biên giới với Trung Quốc.
Trước khi bắt đầu cuộc tuyệt thực lần này, Wangchuk cùng các đồng hành đã đi bộ hàng trăm cây số từ Ladakh xuống Delhi, nhằm thúc đẩy quyền tự chủ của khu vực để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên khỏi nguy cơ khai thác quá mức do phát triển hạ tầng nhanh chóng từ chính phủ trung ương. Ladakh có vị trí chiến lược khi tiếp giáp với Trung Quốc và Pakistan, và các dự án đường bộ, năng lượng, quân sự đang được xúc tiến mạnh mẽ tại đây khiến Wangchuk lo ngại về tác động tới môi trường và quyền lợi của người dân địa phương.
Ông khẳng định không phản đối phát triển mà chỉ mong muốn sự tăng trưởng bền vững phù hợp với đặc điểm sinh thái đặc biệt của Ladakh, không thể áp dụng mô hình phát triển như các bang khác của Ấn Độ.
Tiểu sử và những sáng tạo của Sonam Wangchuk
Wangchuk được đào tạo kỹ sư cơ khí, bắt đầu từ những ngày thơ ấu gặp khó khăn về ngôn ngữ khi học tại Srinagar, nơi sử dụng tiếng Anh, Urdu và Hindi trong trường học. Trải nghiệm này đã khiến ông suy nghĩ về những vấn đề trong giáo dục, khi sách giáo khoa được đưa về từ Delhi với các ví dụ xa lạ từ các vùng biển, con tàu, cây dừa hay mưa mùa monsoon, không phản ánh thực tế và văn hóa địa phương ở Ladakh.
Từ những năm 1980, ông đã hoạt động để thúc đẩy hệ thống giáo dục đáp ứng tốt hơn nhu cầu của trẻ em Ladakh, phối hợp cùng chính quyền và cộng đồng để xây dựng nội dung học tập phù hợp. Những sáng kiến kỹ thuật của ông cũng nổi bật, như phát triển nhà bằng bùn giá rẻ duy trì nhiệt độ 15 độ C trong khi ngoài trời -15 độ C, và sáng tạo nguồn nước nhân tạo hình dáng ice stupa - cấu trúc bán cầu truyền thống Phật giáo - giúp trữ nước mùa xuân phục vụ nông dân.
Phong trào và cuộc tuyệt thực của Wangchuk thu hút sự chú ý lớn không chỉ vì mục tiêu cải cách giáo dục mà còn bởi tầm ảnh hưởng và uy tín của ông – một biểu tượng của thay đổi xã hội và bảo vệ môi trường ở Ấn Độ.
Key takeaways from this article
- Sonam Wangchuk bắt đầu tuyệt thực từ 28/6 tại Delhi, ủng hộ phong trào đòi cải cách giáo dục.
- Ông đã giảm hơn 9kg và sức khỏe trở nên nghiêm trọng, phải nhập viện ngày 18/7.
- Phong trào Cockroach Janta Party chỉ trích chính phủ Modi về các vấn đề giáo dục và gian lận đề thi.
- Wangchuk từng nhận giải Ramon Magsaysay năm 2018, truyền cảm hứng cho bộ phim Three Idiots.
- Ông cùng nhóm đi bộ từ Ladakh đến Delhi, đòi quyền tự chủ và bảo vệ môi trường địa phương.
Subscribe to the QMVN newsletter
A daily morning digest - only stories worth reading, no spam.











